« Önceki | Sonraki »
|
Türbanl?lar okuyam?yor da ben asker olabiliyor muyum
|
 ?NSAN HAKLARINI SAVUNUYORUM DiYEN TÜRKAN SAYLAN TÜRBAN KONUSUNDA YASAKTAN YANA
Kamuoyunda iki ayr? Türkan Saylan resmi var. Biri; cüzaml?lar?n tedavisi, k?z çocuklar?n?n okumas? için y?llard?r büyük emekler veren hekim Türkan Saylan. Di?eri; kendine benzemeyeni, farkl? dü?üneni yok sayan, muht?radan yana tav?r alan Türkan Saylan. Peki, neden böyle bir ikilik var? Cumhuriyet mitinglerinin sözcülerinden,
Ça?da? Ya?am? Destekleme Derne?i Ba?kan? Türkan Saylan ile hem mitingleri, hem de son dönemde yeniden tebarüz eden kavram karma?as?n? konu?mak istedim. Cumhuriyet, demokrasi, ça?da?l?k, temel hak ve özgürlükler, yasaklar ve ayr?mc?l?k nedir, ne de?ildir... gibi. Onunla güzel bir bahar sabah? Arnavutköy’de bulu?tuk ve konu?may? denedik. Bunu ne kadar ba?arabildik, siz karar verin.
Cumhuriyet, bildi?iniz gibi monar?i olmayan, egemenli?in millette oldu?u yönetim biçimi. Bu ülkede aksini talep eden mi var ki mitinglerin ad? cumhuriyet mitingi?
Biz cumhuriyetten laik temelli demokrasiyi temsil eden cumhuriyeti alg?l?yoruz. TC, Cumhuriyet’i ilan etmeden meclisini kurmu?, önce demokrasinin temellerini atm??t?r. Dolay?s?yla Cumhuriyet de alt kavramlar?yla tehlikede.
Söyledi?iniz gibi Cumhuriyet’i, milleti temsil eden Meclis ilan etti. ?ki ay sonra halk?n iradesi sand??a yani meclise yans?yacak. Bu durumda cumhuriyet mitingleri nafile mi olacak?
Öyle ?ey olur mu? Sand?k halk?n gerçek dü?üncelerini oylar?na yans?t?yorsa gerçektir. 12 Eylül sonras? rejimin getirdi?i yüzde 10 baraj? ve dokunulmazl?klar var. Üçte bir oyla üçte iki ço?unlu?u alm?? bir parti ‘ben sen bizim o?lan’ diye hareket etti. Ama ‘baraj? atlay?p meclise gireyim de ne olursa olsun’ diyenlere de kar??y?z.
YÖNETMEL?KLER VAR
Mitinglerde toplumun bir kesimini d??layan konu?malar da yap?ld?. Bu kampla?may? art?rabilir mi diye endi?elenip sorumluluk hissettiniz mi?
Ben bu sözlerinize asla kat?lm?yorum. Biraz sanal oldu?unu dü?ünüyorum. O yüzde 35’e sorun bakal?m memnun musunuz diye?
?ki ay sonra sorulacak zaten.
O zaman konu?al?m. Bizim kar??tl???m?z bu hükümetin kad?nlar?m?z? türban üzerinden siyasal ?slam olarak kullanarak bizi milli görü?e çekmeyi hedeflemesinedir. Biz mitinglerde ‘elim k?r?lsayd? da buraya oy vermeseydim’ diyenlerle kucakla?t?k. Orada bir sürü bizim okuma yazma ö?retti?imiz ba?örtülü kad?nlar?m?z, annelerimiz, ablalar?m?z vard?.
Ba?örtülü kad?nlardan bahsederken neden sadece okuma yazma bilmeyen ya da ya?l? kad?nlar? al?yorsunuz? Genç, e?itimli, kentli, dünyadan haberdar, hayat?n? kazanan, ba??n? da kendi iradesiyle örten çok say?da kad?n var bu ülkede?
Hay?r, geni? bir kesim yok karde?im. Ayr?ca bu ülkenin yasalar?, yönetmelikleri var. Atatürk’ün, laik cumhuriyetin çocuklar? olarak biz türban?n belli yerlerde siyasal simge olarak kullan?lmas?n? kabul etmiyoruz. Bu yasal bir tav?rd?r.
TAVRINIZI BE?ENMED?M
Yasalar insan eliyle yap?l?r ve her yasa da, hukuki olmayabilir. Önemli olan evrensel temel hak ve özgürlüklerdir biliyorsunuz...
...Benim insan haklar?n? savundu?umu herkes bilir.
Ben de biliyorum ve bu yüzden soruyorum: Ki?inin do?u?tan kazand???, anayasal güvence alt?na al?nm?? haklar?n?n elinden al?nmas? haks?zl?k m?d?r, de?il midir?
Siz beni kendi fikirlerinize getirmeye çal??may?n. Bu ?ekilde sorgularsan?z cevap vermem size.
Ben bunun konu?ulabilir oldu?unu dü?ündü?üm, buradaki çeli?kiyi nas?l aç?klad???n?z? merak etti?im için soruyorum.
Tavr?n?z? be?enmedi?imi söylemek istiyorum.
Ama sorumu cevaplam?yorsunuz Türkan Han?m?
Bak?n orada örtülü kad?nlar?m?z da vard?. Çok ho?tu. Hatta bir tanesine mikrofon tuttular. Dedi ki ‘Biz onlardan de?iliz. Onlar zaten bizi sevmez.’ Ben o k?zlar?m?zla bir ö?retim üyesi olarak ya?ad?m senelerce. Nas?l o hale getirildiklerini, kurtulmak için ne çabalar verdiklerini, yüzlerine kezzap atmaya te?ebbüs edenlerin üniversite kap?lar?nda kavga ç?kartt?klar?n?, o k?zlar?n büyük s?k?nt? içersinde ‘bizi kurtar?n’ dediklerini ya?ad?m.
BU ??LER KOLAY DE??L
Merak ediyorum; yüzüne kezzap at?lan ki?i üniversite ö?rencisiyse, yasal yollar? neden kullanm?yor?
Nas?l yaps?n? Bu i?ler kolay m? san?yorsunuz. Dayak yiyen kad?n karakola gitti?inde ‘kocand?r döver’ demiyor mu karakol? Lütfen yani gerçekleri ?ey yapmay?n. Siz star gazetesinden misiniz sahiden?
Neden? Size bunlar? soruyorum çünkü 18 ya??na gelmi? bir insan?n kendi iradesiyle ba??n? örtemeyece?ini söylüyorsunuz. Örterse de okuyamayaca??n?. Ben de bir insan ve kad?n haklar? savunucusunun bunu neden söyledi?ini anlamaya çal???yorum.
Karde?im, o üniversiteye gidemiyor da, ben asker olabiliyor muyum? Yapmay?n yani. Bu ülkenin yasalar? var. Yasalara uysun da isterse türban taks?n, isterse ne yaparsa yaps?n.
Peki, mitinge dönelim o zaman. Mitinglerde Cumhurba?kan? aday? Abdullah Gül’den çok e?i Hayrunnisa Gül’ün türban?na tepki gösterildi ve...
...Hay?r, ikisine de tepki gösterildi. Gül’ün geçmi?i ortaya ç?kt?. O söylemleri söyleyen birinin Atatürk’ün, ?nönü’nün temsil etti?i bir makamda olmas?n? ister misiniz?
Türkiye’yi temsil ediyor zaten, D??i?leri Bakan?m?z.
O politik bir ?ey. Bu politika üstü. Oraya gelen ki?i de, e?i de art?k birey de?ildir. Toplum nas?l gözükmek istiyorsa öyle temsil etmek zorundad?r. Bu ülkede yasalara, ça?da?l??a ayk?r? küçük bir kitle her zaman olacak. Ama o ucun Türkiye’ye hakim konuma gelmesine asla izin veremeyiz. Buna ne derseniz deyin.
Türkiye’deki kad?n nüfusunun yar?s?n?n ba?? örtülü. Onlar için konulan yasaklar e?leri için de mi i?letilmeli?
Ama bak?n... Siz provakasyona çok aç?k bir insans?n?z galiba.
Bunu nereden ç?kart?yorsunuz! Benim i?im soru sormak.
Bak?n, ba?örtülü kad?nlarla türbanl?lar? ayn? kefeye koyamazs?n?z. Türban siyasal ?slamc? bir davran??t?r. 80’den sonra belli bir kad?n vaiz ortaya ç?km??, kad?nlar? ikna etmeye ba?lam??t?r. Türban modams? bir ?ey. Ba?örtülü kad?nlara kar?? de?iliz. Anadolu’da analar?m?z, babaannelerimiz de ba?örtülü. Biz cumhuriyet kad?n? olarak yeti?tik. Hiçbir örtülü anne de k?z?n?n örtünerek okumas?ndan yana de?ildir.
Peki, o k?z kendi iradesiyle ba??n? örtmek isterse ne olacak?
?stiyorsa, istedi?i yola gidecek.
Ba??n? örttü?ü için okula gidemeyecek yani?
Ba??n? örtmek istiyorsa gidemeyecek.
EV KADINI OLAB?L?RS?N
K?zlar?n okumas? için y?llard?r büyük emekler veriyorsunuz Türkan Han?m. Hem ‘haydi k?zlar okula’ diyorsunuz, hem de baz? k?zlara ‘siz de?il’ diyorsunuz. Bu nas?l mümkün oluyor? Burada bir çeli?ki yok mu?
Ben sizinle anla?am?yorum. Ben k?zlar?n özgürlü?üne bir ?ey demiyorum. Erkekler nas?l kravatl? olduysa onlar da ça?a uymak zorundalar. Size garanti veriyorum, bizim okuttu?umuz k?zlar?m?z?n hiç birisinin anne-babas? k?z?n?n örtülü olmas?n? istemez.
Siz aileden, çevreden, üçüncü ki?ilerden bahsediyorsunuz. Ben ki?iden, bireyden bahsediyorum. 18 ya??n? a?m??, ba??n? da kendi iradesiyle örtmü? bir insana ‘ba??n? aç’ demek ya da örttü?ü için cezaland?rmak bana ay?p geliyor. Size gelmiyor mu?
Size gelebilir. Ama ben de diyorum ki ‘K?z?m büyüyünce nas?l istersen öyle hareket edersin ama okulda bunu yapamazs?n. Ö?retmen olursan, memur, doktor olursan, siyasete girersen yapamazs?n. Bunun d???nda ev kad?n? olursun, i?e at?l?r dükkan açars?n’. TC cumhurba?kanl???nda, parlamentosunda, e?itiminde, hastanesinde, okullar?nda bizi geriye götüren simgelerle olmay? kabul etmemi?. Laik düzen bu demek.
Peki, ?u ayr??t?rmay? konu?al?m o halde. Türban ve ba?örtüsü aras?ndaki...
...Bak?n, ben konunun uzman? de?ilim ama uzmanlar?n söyledi?ine göre vatanda?lar?m?z?n örttü?ü örtüyle bu bamba?kad?r. Babaannelerimiz, köylülerimiz de ba??n? güzel ba?layan kad?nlar?m?z.
Kentli, e?itimli, genç bir kad?na ‘ba??n? kapatacaksan köylüler ya da babaanneler gibi kapat’ demek mi bu?
Babaannesi gibi ba?las?n demiyoruz. Zaten ba?? ba?l? anneler k?z?n?n ba??n? ba?lamas?n? istemiyor.
TELEPAT? YAPIYORUM
Asl?nda ?unu soracakt?m yar?m kald?. Bir bilim kad?n? olarak ba?ka bilim kad?nlar?n?n çal??malar?n? takip ediyorsunuzdur herhalde. Prof. Nilüfer Göle ve Prof. Elizabeth Özdalga ‘türban modern ba?örtüsü yorumu’ yani ‘ça?da? bir giyim’dir diyor?
Olabilir. Çi?dem Ka??tç?ba?? da var. ?nan?yorum ki o k?zlar içlerinden ‘Bunlar do?ru söylüyor, biz kullan?ld?k’ diyor, biliyorum. Böyle bir telepati var. O çocuklar? sar?p sarmalay?p ‘kap?day?z, bir ?ey yaparsan gösteririm sana’ diye tehdit etmeye kimsenin hakk? yok. Onlara ‘bunu özgür irademizle yapt?k’ dedirtmeye, benim hemcinsimi istismar etmeye kimsenin hakk? yok.
Hemcinsinizin neden bu kadar edilgen ve zay?f oldu?unu dü?ünüyorsunuz? Öyle olup da size bask? gördü?ünü anlatanlara hukuki yollar konusunda yard?mc? olmuyor musunuz, bu vakalar kamuoyuna neden hiç yans?m?yor?
Söyledim, karakola gitti?inde ne diyorlar. Kalacak yeri olmayan bir k?z, ö?renci yurduna gitti?inde ‘Seni buraya al?r?z ama ba??n? örteceksin, gece kalk?p merdivenleri sileceksin, ?unu bunu yapacaks?n’ diyorlar. A?layarak bize geliyor bu k?zlar. Bunlar?n fark?nda de?ilsiniz, türbanl? kad?nlar? savunmaya çal???yorsunuz.
Ben, bir insan haklar? savunucusunun temel bir hakk?n yasaklanmas?n? neden savundu?unu anlamaya çal???yorum.
Ben bir doktor olarak onlara verilen fiziksel zararlar? tedavi etmeye çal???yorum. Ama tabi ki tuzu kuru zengin, gidip de tesettür modalar?na uymu? han?mefendilerin hakk?n? hiç kimse yemiyor bu Türkiye’de.
 ASKER MiTiNGLERE KATKI YAPTI
Cumhuriyet mitinglerinden önce medyaya, TSK’n?n STK’lar eliyle halk? meydanlara döküp darbe ortam? haz?rlamay? amaçlad??? yönünde belgeler yans?d? biliyorsunuz. Dönemin kuvvet komutanlar?ndan ?ener Eruygur da ?u an mitinglerin ba??n? çeken ADD’nin ba?kan?. Tüm bunlar zihninize soru i?areti dü?ürdü mü?
Asla! Herkes bir görev yapar, ayr?l?nca vatanda?t?r. Biz ?ener Pa?a’y? herhangi bir asker olarak görmüyoruz. Doktor da olabilirdi. Darbeyle ilgili hiç bir aç?kl?k yok. Zaten biz ba??rd?k ‘darbeye kar??y?z’ diye.
Daha sonra da muht?ra için ‘iyi oldu’ dediniz.
Onu muht?ra olarak görmüyorum. Bu ordunun bir görevidir karde?im.
Yurt içinde, d???nda herkes muht?ra olarak de?erlendirdi?
Bu bir uyar?yd?. Siz istedi?inizi söyleyin. Orduya kar?? olanlar, özellikle AKP, AB’ye sürekli ‘ordudan bizi kurtar?n, genelkurmay bask? yap?yor’ diyor. Bizim ordumuz bir yandan sava??r, s?n?rlar?m?z? korur, bir yandan cumhuriyeti ve laik düzeni korur, bir yandan da sivil toplum örgütü gibi çal???r. Anadolu’da Mehmetçik dershaneleri vard?r. Dolay?s?yla ordu gördü?ü yanl??l?klar? söyleme özgürlü?üne sahip. Biraz sert söyleyebilir. Buna da sayg? duyuyorum. Ordu bizim de sözcümüz. Ben ne kadar konu?ma hakk?na sahipsem ordu da sahip. Sonuçta ben askerin aç?klamas?n? muht?ra olarak de?il bir katk? olarak görüyorum.
Neye katk??
?nsanlar?n meydanlara toplanmalar?na bir nevi bir katk? yapm??t?r. Birçok insan?n uyanmas?na neden oldu.
|
15.05.2007 |
|
